Kombine kiralama teknik şartnamesi dokuz başlıkta yazılır: araç sınıfı, tank hacmi, pompa değerleri, hortum boyu, personel, günlük çalışma saati, puantaj, atık dökümü ve ceza maddeleri. 4734 sayılı Kanunun 12. maddesi gereği marka ve model yazılmaz; ihtiyaç teknik özellik ve tanımlamayla tarif edilir.
Belediyeler ve su-kanalizasyon idareleri bu hizmeti 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı olarak alır. Dokümanın teknik kısmını çoğunlukla fen işleri ya da kanal işletme personeli hazırlar; bu yazı o masadaki kişi içindir. Kanun maddeleri Kasım 2026 itibarıyla Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki metne dayanır. Kesin uygulama için idarenizin ihale ve mali hizmetler birimine danışın.
Kanunun teknik şartnameden istediği
Kanunun 12. maddesine göre idari ve teknik şartnameleri idarenin hazırlaması esastır. Teknik kriterler verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olur, rekabeti engelleyici husus içermez, bütün isteklilere fırsat eşitliği tanır. Aynı madde belli bir marka, model, patent, menşe, kaynak ya da ürün belirtilmesini yasaklar. Teknik özelliklerin belirlenmesi mümkün değilse "veya dengi" ifadesiyle marka ya da model yazılabilir. Kombine araçta bu istisnaya gerek kalmaz; araç bar, metreküp ve metre ile tarif edilebilir. Üst yapı üreticisinin adını yazmayın.
Araç sınıfı, tank, pompa ve hortum
Değerleri alt sınır olarak yazın ve piyasadaki araçların çoğunun karşılayabileceği aralıkta tutun. Tek bir aracın katalog değerlerini aynen kopyalamak, belirli bir modele yönelik tanımlama sayılabilir.
| Başlık | Şartnamede nasıl yazılır | Üretici kataloglarındaki sınıf bilgisi |
|---|---|---|
| Araç sınıfı | Çalışılacak yere göre büyük araç ya da kısa şasili araç; gerekirse iki ayrı kalem | Dar sokak ve otoparkta kısa şasili araç gerekir |
| Tank | Toplam hacim ile temiz su ve atık bölmesi için alt sınır | Büyük araçlarda genellikle 10 ile 16 metreküp |
| Yüksek basınç pompası | En az basınç ve en az debi | Çoğunlukla 150 ile 200 bar arası, dakikada birkaç yüz litre |
| Basınçlı su hortumu | Makaradaki en az hortum boyu | Çoğu araçta 80 ile 120 metre civarı |
| Emiş donanımı | Hidrolik bom istenip istenmediği, emiş hortumu boyu | Büyük araçlarda bom bulunur |
| Nozul takımı | Araçta bulunacak başlıklar tür adıyla | Genel temizlik, döner, kök kesici, dip, delici uçlu |
Personel ve çalışma saati
Şartname araçla gelecek ekibi sayıyla ve görevle yazar: şoför, operatör, yardımcı. Günlük çalışma saati, haftalık çalışma günü, vardiya sayısı ve resmî tatil düzeni ayrı ayrı belirtilir. Gece ve acil çağrıda aracın ne kadar sürede hazır olacağı isteniyorsa bunu ölçülebilir biçimde tarif edin. Personelin iş güvenliği eğitimi ve koruyucu donanımı yüklenicide kalır. Rögar ve bacalar kapalı alan sayıldığından, gaz ölçümü yapılmadan girilmeyeceği şartnameye yazılır.
Puantaj ve hakediş
Kiralama birimi gün ya da saat ise ödeme puantaja dayanır. Puantajı kimin tutacağını, hangi formun kullanılacağını ve kimin imzalayacağını yazın. Arıza, bakım ve yüklenici kaynaklı duruşların nasıl işleneceği burada belirlenir; idareden kaynaklanan beklemelerin çalışılmış sayılıp sayılmayacağı da yazılmalıdır. Bir not: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2019 tarihli bir özelgesinde, operatörün idare yetkililerinin emir ve talimatı altında çalışması KDV tevkifatı değerlendirmesinde belirleyici olmuştur. Bu maddeleri mali hizmetler biriminizle birlikte yazın.
- 1Kısa şasili (mini): alçak tavan, dar sokak, site içi
- 2Standart: cadde, sanayi sitesi, şantiye
- 3Büyük tanklı ve döner kollu: ana hat, uzun mesafe
Yakıt, su ve atık dökümü
Yakıtın, temiz suyun ve dökümün kimde olduğu yazmazsa teklifler karşılaştırılamaz. İdare temiz su için hidrant ya da dolum noktası gösterecekse yerini belirtin. Çekilen atığın boşaltılacağı yer, idarenin kabul ettiği atıksu arıtma tesisi ya da döküm noktası olarak adıyla yazılır. Dereye, araziye ve yağmur suyu ızgarasına boşaltma yasağı açıkça yer almalıdır. Döküm mesafesi günlük verimi doğrudan etkiler; istekli bu mesafeyi bilirse fiyatını ona göre verir.
Ceza maddeleri
Ceza, ölçülebilir bir aykırılığa bağlanır. Birim ve tutar ya da oran sözleşme tasarısında yer alır; uygun oranı idarenin ihale birimi belirler, biz rakam önermiyoruz. Yaygın aykırılık başlıkları şunlardır:
- Aracın işe geç gelmesi ya da hiç gelmemesi
- Arızalanan aracın şartnamedeki sürede onarılmaması ya da yerine eş değer araç getirilmemesi
- Eksik personelle çalışılması
- Atığın gösterilen nokta dışında bir yere boşaltılması
- Şartnamedeki donanımın (hortum boyu, nozul takımı) araçta bulunmaması
- İş güvenliği kurallarına aykırı çalışılması
İhale usulü ve yaklaşık maliyet
Kanunun 19. maddesi açık ihale usulünü bütün isteklilerin teklif verebildiği usul olarak tanımlar. 22. madde, maddede yazılı parasal sınırı aşmayan ihtiyaçlarda ilan yapılmadan doğrudan temine izin verir. Sınırın güncel tutarını idarenizin mali birimi bilir; burada rakam vermiyoruz. 9. maddeye göre yaklaşık maliyet ihaleden önce fiyat araştırmasıyla ve KDV hariç belirlenir, ilanda yer almaz, isteklilere açıklanmaz. Fiyat araştırması için firmalardan teklif isterken şartname taslağını da gönderin; kalemleri görmeyen firma sağlıklı fiyat veremez.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (madde 9, 12, 19 ve 22)
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Sakarya VDB özelgesi, 16.01.2019, sayı 41931384-130[9-2016-22]-2704 (kanal araç ve iş makineleri kiralama, KDV tevkifatı)
Sık sorulanlar
Kombine kiralama şartnamesine araç markası yazılabilir mi?
Hayır. 4734 sayılı Kanunun 12. maddesi marka, model ve belirli bir modele yönelik tanımlamayı yasaklar. İstisna, teknik özelliğin belirlenemediği hallerde "veya dengi" ifadesidir. Kombine araç teknik değerlerle tarif edilebildiği için marka yazmaya gerek yoktur.
Şartnameye tank hacmi için hangi değer yazılmalı?
İhtiyaca göre alt sınır yazılır. Üretici kataloglarında büyük araçların tankı genellikle 10 ile 16 metreküp, kısa şasili araçlarınki birkaç metreküptür. Dar sokaklarda çalışılacaksa büyük tank şartı koymak, işi yapabilecek aracı dışarıda bırakır.
Belediye kombine kiralama işini doğrudan teminle alabilir mi?
Kanunun 22. maddesindeki parasal sınırı aşmayan ihtiyaçlar doğrudan teminle karşılanabilir. Sınırın güncel tutarı ve işin bu kapsama girip girmediği idarenin kendi ihale biriminin kararıdır. Sınırı aşan alımlar ihale usulleriyle yapılır.